Ayurveda is een 5000 jaar oude geneeswijze afkomstig uit India en is nu aan het begin van de 21ste eeuw verspreid over de gehele wereld. Door zijn in vele eeuwen opgebouwde kennis en ervaring over het leven (Ayurveda betekent kennis van het leven) ziet zij de schepping (in al zijn complexiteit) opgebouwd uit 5 elementen, de geest en de ziel. De 5 elementen (aarde, water, vuur, lucht en ether) zijn de basis van deze geneeswijze. Doordat alles (het menselijk lichaam, de omgeving, kruien, oliën en therapieën) teruggebracht kunnen worden naar deze 5 elementen kan het menselijk lichaam in zijn omgeving iedere keer weer op een eenvoudige wijze worden benaderd om gezondheidsklachten te analyseren en adviezen te geven. Dit kan zijn voeding – en leefstijl adviezen, therapieën, kruiden en oliën. Alles in de Ayurveda is erop gericht om de 5 elementen die teruggebracht zijn tot het “Tridosha”- systeem (Kapha = water + aarde, Pitta = vuur en Vata = ether + lucht ) in harmonie met elkaar te laten werken. Deze harmonie of balans tussen de drie dosha’s is voor ieder persoon uniek. Deze unieke balans of wel basis constitutie kan een geoefend Ayurvedisch arts met behulp van de polsdiagnose en observaties vaststellen. Ook kan er op deze wijze worden vastgesteld of er een afwijking is van de basis constitutie en naar gelang de afwijking advies gegeven worden hoe deze balans te herstellen.

Met het verlopen van de grenzeloze tijd is er een heel scala aan behandelingen ontstaan in de Ayurveda om een lichaam waarin zich een ziekte manifesteert te begeleiden naar herstel. Echter de kracht van Ayurveda kent zich vooral in het feit dat het een ziekte kan signaleren vóórdat deze zich manifesteert in het lichaam. Dat een lichaam in onbalans raakt kan diverse oorzaken hebben. Een van de meest voor de hand liggende oorzaken is wel dat het lichaam door externe factoren (zoals voedingsgewoonten, dag / nachtritme en andere ritmes, de werkomgeving, het milieu en het klimaat steeds uit het lood getikt wordt. In Ayurvedische termen betekent dit dat de gezonde Dhatu’s (Vata, Pitta en Kapha in balans) verschuiven naar dosha’s (Vata, Pitta en Kapha in onbalans . Deze drie Dhatu’s vertegenwoordigen de vijf elementen (aarde, water, vuur, lucht en ether) waaruit het lichaam maar ook onze omgeving is opgebouwd. Zodra onze basis constitutie door het lichaam niet meer gehandhaafd kan worden ontstaat er dus een verschuiving in de natuurlijke balans tussen Vata, Pitta en Kapha. Deze verschuiving naar onbalans wordt door Ayurveda in vijf stadia onderverdeeld alvorens een ziekte zich manifesteert in een lichaam:

1. Accumulatie: lichte symptomen veroorzaakt door een bepaalde leef- en eetwiize.
2. Verergering: dosha’s verergeren op hun geëigende plaats.
3. Verspreiding: nadelige gevolgen van dosha’s treden buiten hun eigen plaats.
4. Locatie: voortekenen worden zichtbaar, doordat weefsels en uitscheidingsproducten verzwakken in onbalans tonen.
5. Manifestatie: symptomen van de ziekte zijn duidelijk herkenbaar.

Met behulp van een gesprek, observaties en polsdiagnose is vast te stellen waar de ziekte zich in ontwikkeling bevindt. Het ligt voor de hand om deze onbalans in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren. Hoe eerder een verschuiving van dhatu’s naar dosha’s wordt geconstateerd des te eenvoudiger is het om de dosha’s terug te brengen naar balans. Deze manier van het benaderen van de gezondheid kan als resultaat hebben dat veel ongemakken en ziektes aangepakt worden voordat ze werkelijk belemmerend gaan werken op het lichaam en dus het dagelijkse functioneren.

In Nederland waar we 4 seizoenen kennen en in de Ayurveda deze verdelen in 3 stadia, Vata - tijd (herfst, winter, vroeg voorjaar), Kapha - tijd (voorjaar), Pitta - tijd (zomer) is er voor het lichaam veel te doen om de balans te behouden. Geen enkel lichaam is volledig aangepast aan alle seizoenen. Dat dit in een seizoen niet altijd goed gaat kan in onze moderne en hectische maatschappij allerlei redenen hebben. Ayurveda kan u hierbij helpen.